Jule Kerbusch maakt voornamelijk diep gedetailleerde tekeningen met kleurpotloden, waar ze met veel geduld en passie aan werkt. Ze heeft kunst gestudeerd in Maastricht, en heeft voorheen ook grafische technieken, olieverf en acrylverf gebruikt voor haar werk.
In haar laatste werken tekent ze dieren, vaak in ongebruikelijke situatie of in combinatie met alledaagse voorwerpen.
Vincent Perriëns en Lara Milou Pollen (stagiaires Hexpositie) hebben haar geïnterviewd over haar kunst, de heksengeschiedenis, femicide, en meer.
Waarin voelde je je aangetrokken tot de Hexpositie?
Ik vind het altijd interessant als ik met een ander thema aan de slag moet gaan als normaal. Het sprak me heel erg aan dat een grote groep kunstenaars meedoet aan de expositie. Vervolgens krijgt mijn tekening daarin ook een betekenis en kunnen we zo samen tot een expositie komen.
En wat trok je aan tot het onderwerp van heksen?
Het thema heksen is geen onderwerp waardoor ik direct geïnspireerd raakte. Maar toen ik de naam kreeg van het slachtoffer waaraan ik gekoppeld werd ging ik onderzoek doen. Ik wist dat ze op de Mariagardestraat had gewoond, dat is heel dicht bij mij in de buurt. Vervolgens kon ik in de archieven nog meer vinden over haar: ze was getrouwd en had samen met haar man een huisje met tuin gekocht en hadden dit beleend bij het gasthuis, later toen ze hertrouwde kon ze de rente voor deze lening niet meer opbrengen en heeft ze het huisje moeten verkopen. Drie jaar later is ze terechtgesteld. Toen werd het veel meer dan een naam en kon ik gaan nadenken hoe ik dit het beste in een tekening kon verbeelden; ze is niet wat haar is aangedaan.
Ik wil dat deze tekening een eerbetoon is aan de waardigheid van het slachtoffer, en dat de schoonheid en kracht die ze als mens was ook wordt gezien.
Ik wil dat deze tekening een eerbetoon is aan de waardigheid van het slachtoffer, en dat de schoonheid en kracht die ze als mens was ook wordt gezien.
Is het belangrijk voor jou om kunst te maken over maatschappelijke thema’s?
Ja, dat vind ik belangrijk om te doen. Voor mezelf, om daar meer bij stil te staan, maar ook voor anderen. Omdat mijn werk heel toegankelijk is, is dat denk ik wel een goede manier om mensen te bereiken.
We moeten toch iets veranderen denk ik, en kunst over actuele thema’s maken helpt een bijdrage te leveren hieraan. Ook al heeft het misschien maar een kleine impact.
En ervaar je weleens druk om een statement te maken met je kunst?
Dat gevoel had ik vooral toen ik van de kunstacademie af kwam, dat alles wat ik maakte wel iets moest betekenen. Pas na een paar jaar kon ik het ook loslaten en ook gewoon dingen maken omdat ze mooi zijn. Letten op wat je wilt vertellen met je kunst zorgt er wel voor dat wat je maakt geen maniertje wordt en je de focus houdt, dus het is zeker ook niet onbelangrijk.
Zit er veel symboliek in je werk?
Mijn werk is meestal heel symbolisch, en ik probeer ook altijd vergelijkingen te vinden. Door de herkenning van de alledaagse voorwerpen in mijn tekeningen hoop ik de aandacht van de kijker te trekken en omdat het op een ongebruikelijke manier wordt neergezet zet ik misschien de mensen aan het denken. Als achteraf dingen op hun plaats vallen dan heb ik dat waarschijnlijk zonder dat ik het door had het al zo willen vertellen en verbeelden. Ik denk dat dit mijn onderbewuste is dat verbanden maakt.
Je legt vaak de link tussen dieren en alledaagse voorwerpen in je werk. Wat heeft jou geïnspireerd om daar de aandacht te leggen?
Ik heb eerder een serie gemaakt over milieuvervuiling, waar ik dieren samen met plastic supermarktzakken heb verbeeld, en toen merkte ik dat ik echt een verhaal kon vertellen.
Soms is er geen verhaal en teken ik alleen iets moois en dat is dan ook prima, al vind ik het wel belangrijk als er meer betekenis achter zit. Dat vind ik zeker bij een collectief project zoals de Hexpositie, waarbij we samen een krachtige boodschap overbrengen.
Je hebt het vaak over de schoonheid van de kleine dingen verbeelden in je kunst, waar is die filosofie begonnen?
Ik heb echt moeten leren om de mooie dingen te zien in het dagelijks leven, en dat je dat niet ver hoeft te zoeken. Ik vind zelf dat dat een hele meerwaarde is om me gelukkig te voelen, en ik zou dat graag willen meegeven aan anderen. Mijn tekeningen weerspiegelen ook hoe ik ben. Het zijn hele rustige, frisse werken en ik voel me ook heel rustig in mijn hoofd. Ik slijp mijn potloden zo dat ik hele scherpe punten heb, en elke lijn die ik zet is belangrijk. Meer lijnen zouden te veel zijn, en minder lijnen te weinig. Wat ik maak hoeft in het begin ook niet direct iets te worden, ik ga gewoon aan het werk, en het hoeft niet een goed af werk te zijn. Als ik niet zo ga denken blokkeer ik en heb ik niet meer de vrijheid om eraan te werken. Het proces zelf is ook al heel rustgevend.
Mijn tekeningen weerspiegelen ook hoe ik ben. Het zijn hele rustige, frisse werken en ik voel me ook heel rustig in mijn hoofd.
Wat verwacht je te zien op de Hexpositie?
Ik denk dat het heel divers is, ook gebaseerd op wat ik al heb gezien op de website. Ik verwacht veel verschillende disciplines en dat de uitwerking rond het thema breed wordt verbeeld. Ook denk ik dat veel van de werken niet alleen gaan over de heksengeschiedenis, maar ook de focus leggen op het thema vrouwen.
Met welke gedachte hoop je dat mensen weglopen na het bezoeken van de Hexpositie?
De beschuldigden waren geen heksen, maar gewoon vrouwen. De heksenvervolgingen werden veroorzaakt door onder andere vrouwenhaat.
Alleenstaande vrouwen waren zogenaamd gevaarlijke verleidsters, getrouwde vrouwen werden te bazig. Mensen kregen een hekel aan vrouwen die hun eigen gang gingen. Hun mannen werden gezien als slapjanussen en werden uitgelachen dus ook voor hen was het een moeilijke tijd.
Het zou fijn zijn als bezoekers echt stil kunnen staan bij wat er destijds gebeurd is, en als de expositie de misvattingen over de slachtoffers kan uitfilteren.
Waar zie je de parallellen van vrouwenhaat van toen en nu?
In de tijd van de heksenvervolgingen spande heel veel mensen samen in die haat en praatte met elkaar mee. Zo versterkten ze elkaar erin. Dat is nu nog steeds.
Misschien zit dat ook wel een beetje in de mens. Wat ik merk is dat mensen makkelijk meegaan in een gedachtegang en niet zelf eerst nadenken en hun eigen mening durven te uiten. Daar moet verandering in komen.